W języku włoskim istnieje wiele rzeczowników złożonych. Składają się one z co najmniej dwóch elementów, wśród których mogą występować:

- rzeczownik + rzeczownik l’arcobaleno (tęcza), il manoscritto (rękopis), il capogruppo (kierownik grupy), la ragnatela (pajęczyna)

Tego typu złożenia najczęściej tworzą liczbę mnogą tak jak rzeczowniki proste, to znaczy poprzez zamianę końcówki, np.
l’arcobaleno (tęcza) – gli arcobaleni (tęcze)
il manoscritto (rękopis) – i manoscritti (rękopisy)

Wyjątek: rzeczowniki, w których pierwszym członem jest capo (szef, kierownik). W liczbie mnogiej zamianie ulega najczęściej końcówka pierwszego członu: il capogruppo (kierownik grupy) – i capigruppo (kierownicy grup)

- rzeczownik + przymiotnik la cassaforte (sejf), il palcoscenico (scena),
il pellerossa (Indianin), la terracotta (terakota)

W tego typu złożeniach w liczbie mnogiej oba człony ulegają zmianie, np.
la cassaforte (sejf) – le casseforti (sejfy)
il pellerossa (Indianin) – i pellirosse (Indianie)

Niektóre złożenia z tej grupy zachowują się jak rzeczowniki proste i w liczbie mnogiej ulega zmianie tylko końcówka wyrazu, np.
il palcoscenico (scena) – i palcoscenici (sceny)

- przymiotnik + rzeczownik il bassopiano (nizina), il francobollo (znaczek pocztowy), il bassorilievo (płaskorzeźba), la mezzanotte (północ).

W tego typu złożeniach w liczbie mnogiej najczęściej ulega zmianie tylko drugi człon, np.

il bassopiano (nizina) – i bassopiani (niziny)
il bassorilievo (płaskorzeźba) – i bassorilievi (płaskorzeźby)
Wyjątek: la mezzanotte (północ) – le mezzenotti (północe)

- przyimek / przysłówek + rzeczownik il contrattempo (przeszkoda), il doposcuola (świetlica), il dopoguerra (okres powojenny), il soprannome(przezwisko)

Tego typu złożenia są nieodmienne lub w liczbie mnogiej zmianie ulega drugi człon wyrazu, np.
il dopoguerra (okres powojenny) – i dopoguerra (okresy powojenne)
lub: il contrattempo (przeszkoda) – i contrattempi (przeszkody)

- czasownik + rzeczownik l’apribottiglie (otwieracz do butelek), il giradischi (adapter), l’asciugamano (ręcznik), il grattacielo (drapacz chmur)

Jeżeli w takich złożeniach drugi człon jest już w liczbie mnogiej, złożenie jest nieodmienne, np.

l’apribottiglie (otwieracz do butelek) – gli apribottiglie (otwieracze do butelek)

Jeżeli drugi człon występuje w liczbie pojedynczej rodzaju męskiego lub jest to rzeczownik mano (ręka), złożenie tego typu w liczbie mnogiej zmienia końcówkę drugiego członu, np.

il grattacielo (drapacz chmur) – i grattacieli (drapacze chmur);

- czasownik + czasownik il dormiveglia (półsen), il parapiglia (zamieszanie), il fuggifuggi (ucieczka), il saliscendi (zasuwka)

W liczbie mnogiej tego typu złożenia pozostają niezmienne, np.
il dormiveglia (półsen) – i dormiveglia (półsny)
il fuggifuggi (ucieczka) – i fuggifuggi (ucieczki)


Materiał powstał na podstawie: Włoski Gramatyka